Politikanet dhe pushtetaret e Shqiperise nuk duhet te perserisin gabimet e se kaluares
-nga Zef Brozi
- Nano e Berisha sot duhet te nxjerrin mesime nga gabimet e tyre, e ne menyre te vecante nga perpjekjet qe ata kane bere per t'i kthyer gjykatat dhe prokurorine ne vegla te bindura ndaj politikes. –Qytetaret dhe politikanet e Shqiperise duhet te marrin shembull nga kurajo e deputetit dhe gazetarit Nikolle Lesi ne denoncimin e krimit dhe te se keqes edhe kur te inkriminuar mund te jene pushtetare te rangjeve te larta. Kolosi i letersise dhe kultures sone kombetare Ismail Kadare ka thene ne nje interviste te koheve te fundit se ne nje kuptim edhe ajo qe ka ndodhur nje dite me pare quhet e kaluar, pra i perket historise. E kaluara nuk mund te mohohet as te harrohet, por as te mbetemi pengje te saj. Ajo duhet kujtuar ne ate mase sa ajo i sherben se sotmes dhe se ardhmes. Keshtu , fjala vjen, ajo qe ndodhi ne vitet 1994-1995 me Gjykaten e Kasacionit, ndonese i perket se kaluares, duhet kujtuar sidomos nga politikanet e sotem dhe te neserm me qellim qe ata te mos perserisin me gabimet e asaj kohe ndaj Gjykatave dhe Prokurorise: te mos perpiqen per t'i bere ato vegla te bindura te politikes. Pa respektim te pavaresise se pushteti Gjyqesor dhe te Prokurorise nuk mund te pretendohet as per ndertimin e nje shteti ligjor, as per demokraci te vertete ne Shqiperi, as per nje lufte efektive ndaj krimit, korrupsionit dhe se keqes ne pergjithesi. Per fat te keq edhe sot nje parim aq i shenjte i demokracise Perendimore ende nuk po pranohet praktikisht nga disa politikane e pushtetare te Shqiperise. Me qellim qe te analizojme disa qendrime te sotme, le te kujtojme teper shkurtazi vetem dy ceshtje per gjykim e shqyrtim ne Gjykaten e Kasacionit ne vitin 1995 : Gjyqin e Pese Minoritareve Greke ne Shkurt 1995 dhe Kerkesen e Kryetarit te Kasacionit per Rigjykimin e Nanos ne Kasacion ne Korrik- Shtator 1995. Per te dyja keto ceshtje delikate ekzekutivi dhe politika dhunuan rende pavaresine e gjyqesorit,i kercelluan dhembet dhe treguan forcen kunder Gjykates se Kasacionit duke mobilizuar policine, SHIKU-n e forca te tjera qe e mbajten per disa dite te rrethuar godinen e kesaj Gjykate duke sabotuar punen e saj. Per me tej, ato angazhuan edhe mekanizmin e propagandes duke shpifur, duke deformuar te verteten, duke keqinformuar opinionin brenda dhe jashte vendit. Presidenti, Qeveria, Parlamenti i komanduar nga Presidenti, dhe shume politikane iu kundervune Kasacionit dhe kryetarit te saj pa marre mundimin te lexonin kete vendim dhe Kerkese. Askujt nuk po i interesonte e verteta sic ishte e shkruar ne keto dy dokumente. Eshte fakt se ceshtja e 5 te denuarve minoritare greke kishte ngjallur nje reagim nderkombetar. Keshilli i Europes, qeveri Perendimore perfshire dhe ate Amerikane si dhe shume institucione te te drejatve te njeriut ne bote po e kritikonin Shqiperine per shkelje te te drejtave te njeriut dhe te te drejtave te minoriteteve. Dukej qarte se imazhi i Presidentit dhe qeverise shqiptare po keqesohej ne syte e nderkombetareve te cilet do t'i venin edhe kushte Shqiperise. Ne nje situate te tille Berisha dhe gjithe mekanizmi shteteror duhej te ishin te interesuar qe t'a linin Gjykaten e Kasacionit te qete per te gjykuar kete ceshtje ne baze te ligjit dhe te provave. Ata duhej te mbeshtesnin edhe publikisht Gjykaten e Kasacionit per nje gjykim te pavarur. Ishte kjo ne interesin e tyre dhe te Shqiperise. Ne fakt ata me miopine politike qe i karakterizonte, bene te kunderten. Gjyqtaret e ceshtjes do te kercenoheshin me menyra nga me te ndryshmet, do te “keshilloheshin” te benin kujdes me “spiunet greke”, kryetarit te Kasacionit qe do te kryesonte kete gjyq do t'i kujtohej se ceshtja e tij mund te futet perseri ne Parlament nese ben ndonje marrezi e liron grekerit. Diten e gjyqit ne Kasacion kishte shume shikas qe benin presion mbi gjyqtaret dhe vete kryetarin e Kasacionit, ndersa menjehere pas shpalljes se vendimit, kryeshikasi Gazidede e kercenoi Kryetarin Brozi se do ta asgjesonte me doren e tij. E megjithate trupi gjykues dha ate vendim qe ne fakt nuk ishte Pafajesi per pese minoritaret . Edhe sot ju politikane te Shqiperise nuk e dini kete fakt. Ju lutem lexojeni dhe botojeni ate vendim. Aty do te shikoni se guximi i gjithe trupit gjykues nuk arriti deri ne dhenie Pafajesie. Dhe nuk mbeti akuze pa u perdorur kunder Brozit: I shitur tek greket, agjent i grekerve, ka marre miliona dollare dhe disa vila nga greket e sa e sa fabrikime te kesaj natyre.
Gjyqtaret dhe Prokuroret kane nje mision shume te veshtire dhe delikat. Ne punen e tyre ata kurre nuk mund te marrin vendime mbi baze inatesh apo simpatish personale, mbi baze preferencash partiake e bindjesh politike. Po te veprojne keshtu ata behen shume te rrezikshem per shoqerine dhe demokracine. Detyra e tyre eshte te zbatojne nje drejtesi te barabarte per te gjithe para ligjit. Nese, fjala vjen, une si Kryetar Kasacioni kisha te drejte te kisha pakenaqesi ndaj Presidentit dhe qeverise me 1995, une nuk kisha aspak te drejte qe keto pakenaqesi t'i shfaqja ne gjykimin e ceshtjeve, pra as ne procesin e gjykimit te minoritareve apo te cfaredo ceshtje qe vinte ne Gjykate. Edhe sikur vete Berisha (une kurre nuk uroj qe Berisha te jete i inkriminuar dhe te ballafaqohet me drejtesine), Meksi, Musaraj, Gazidede e ndonje kundershtar tjeter te gjykoheshin nga une ne vitin 1995 a ne cdo kohe ata duhej te ishin te sigurte qe vendimi i gjyqtarit Brozi per ta do te ishte vendimi me korrekt dhe ne perputhje te plote me ligjin shqiptar dhe me standartet e demokracise perendimore. Nese une do gjykoja si politikan, nese une do te doja t'i beja keq Berishes dhe qeverise Meksi, une duhej te votoja qe vendimi i Gjykates se Apelit dhe Gjykates se Rrethit per minoritaret Te Lihej ne Fuqi, pra pese minoritaret te vazhdonin te vuanin denimin me shume vite burg. Ne ate menyre Berisha dhe qeveria do te vazhdonin te mbeteshin nen presionin nderkombetar dhe do te diskreditoheshin me tej. E per pasoje do te vinte koha te paguanin nje cmim te rende politik. Keshtu duhej te vepronte Zef Brozi, po te gjykonte si politikan qe mban inate, e jo si gjyqtar. Por une dhe gjyqtaret e ceshtjes nuk vepruam ne kete menyre. Ne nuk benim politike. Detyra jone ishte te jepnim drejtesi duke u bazuar vetem ne ligji dhe ne prova. Ne fakt me vendimin e saj per pese minoritaret, Gjykata e Kasacionit i dha nje ndihme te jashtezakonshme Presidentit Berisha, pushtetareve dhe politikaneve qe donin ta varrosnin gjyqtarin Brozi. Dihet se pas ketij vendimi ata filluan te mirepriten ne arenen nderkombetare dhe marredheniet me Greqine filluan te permiresohen.
E njejta gje mund te thuhet edhe per Ceshtjen Nano ne Kasacion. Edhe sot ish pushtetaret dhe shumica e politikaneve e deputeteve te asaj kohe dhe te sotem nuk e dine Permbajtjen e Kerkeses per Rigjykimin e Fatos Nanos nga e gjithe Gjykata e Kasacionit. Politikanet dhe shtetaret e paragjykuan kete veprim normal te procedures gjyqesore. Ne fakt ne Kerkesen per Rigjykim NUK FLITEJ PER PAFAJESI PER TE GJITHA AKUZAT ndaj Nanos. Kerkesa linte te paprekur dhe si te bazuar ne prova e ne ligj fajesine e Nanos per disa nga krimet e akuzuara dhe kerkonte rishikimin e Akuzes per Pervetesim ne Favor te te Treteve. I gjithe mekanizmi i shtetit u vu ne levizje per ta sabotuar punen e Gjykates se Kasacionit qe duke rigjykuar Nanon do te jepte nje vendim perfundimtar te bazuar ne prova e ne ligj, ashtu sic behej per cdo qytetar tjeter. Kerkesa per Rigjykim nuk ishte vendim gjyqesor, nuk ishte automatikisht Pafajesi ose Fajesi. Vendimin do ta merrte Gjykata e Kasacionit ne perberje te plote. Duke e rigjykuar ceshtjen Nano do te respektohej e drejta ligjore e te denuarit te asaj kohe, Fatos Nano dhe njekohesisht, Berisha dhe qeverisja e PD do te deshmonte para popullit dhe gjithe institucioneve nderkombtare se respektonin pavaresine e Gjykates se Kasacionit. Cilido te ishte vendimi i Kasacionit (as une nuk mund ta paragjykoja se cfare vendimi do te merrej dhe isha vetem nje vote si e cdo gjyqtari tjeter te Kasacionit) Berisha dhe qeverisja e PD do te ishin te fituar.
Duke e rrethuar me shume forca policie, me dhjetra Shikas dhe forca speciale godinen e Gjykates se Kasacionit ne ate Shtator te 1995 kur do rigjykohej ceshtja Nano dhe duke e sabotuar rigjykimin e Nanos ne Kasacion, Berisha dhe PD i dhane ndihmen me te madhe Fatos Nanos dhe partise se tij. Duke vazhduar edhe me gabime te tjera, sidomos me firmat piramidale, PD dhe Berisha e bene Nanon Kryeminister duke nxjerre me turp ne opozite per nje kohe te gjate Partine Demokratike, ate Parti qe krijoi Levizja Antikomuniste e Dhjetorit tek e cila populli mbante shpresat per demokraci, mireqenie dhe integrim me Perendimin. Per fat te keq as Nano, as Berisha, as disa politikane e pushtetare te tjere duket se nuk kane zene mend. Ata mbase harrojne, ose nuk e kane kuptuar ende se perseritja e atyre gabimeve, pra perpjekja per te mbajtur nen urdhera Prokurorine dhe Gjyakatat u eshte kthyer e do t'u kthehet kunder vete ketyre politikaneve te tille.
Ne njefare menyre keta politikane me veprime te tilla sabotojne futjen e Shqiperise ne organizmat Europiane e Perendimore (ne fakt ata ndihen me te qete jashte ketyre institucioneve e organizmave) dhe pershpejtojne kalimin e tyre nga pozite ne opozite politike. Por nje gje e tille per ta nuk eshte shume problem: ata dalin fitimtare edhe kur jane ne pozite, edhe kur dalin ne opozite. I humbur gjithnje del populli! Dhe meqenese mbeten ne piramiden e politikes shqiptare qe prej 15 vjetesh, ata e kane bindje se nuk mund te rrezohen nga kjo piramide, e cila nuk mund te shembet aq thjesht sic ndodhi me firmat piramidale. Ato rane se aty ishte paraja e popullit i cili s'ka asnje lloj imuniteti. Thuhet se njohja dhe pranimi i se VERTETES eshte kusht i lirise dhe emancipimit te nje shoqerie dhe te qytetareve te saj, perfshire ketu edhe politikanet. Ne realitetin politik te Shqiperise se derisotme tre gjera kane qene e mbeten mbase edhe per shume kohe te parealizueshme: 1) Pranimi i se VERTETES edhe kur ajo eshte ne disfavorin tend. 2) Korigjimi i Gabimeve te se djeshmes nga politikanet e sotem. 3) Qeverisje e Ndershme.
Kohet e fundit ne Parlament eshte kerkuar heqja e imunitetit te deputetit Nikoll Lesi vetem se ai guxoi te nxjerre ne pah disa fakte qe e implikojne rende kryeministrin Nano. Qytetaret dhe politikanet shqiptare duhet te kene kurajon ta denoncojne krimin dhe te keqen edhe kur krimi fshihet nen mburojen e posteve te larta shteterore e politike. Veprimi i deputetit Lesi duhet inkurajuar. Nje akt i tille gezon mbeshtetjen e opinionit publik ne Shqiperi dhe tek shqiptaret ne imigracion. Por kjo nuk ndryshon asgje pasi as populli, as imigrantet s'kane pushtet t'u shkojne gjerave deri ne fund. Pritej qe Parlamenti t'i analizonte seriozisht akuzat qe i beheshin Nanos. Pritej qe organet e drejtesise te viheshin ne levizje per te zbuluar te verteten dhe ne perputhje me ligjin e provat te fillonin ose jo ceshtje penale ndaj Nanos dhe te implikuareve te tjere. Mbase askush nuk mendonte se gjerat mund te shkonin ne drejtim krejt te kundert: akuzuesi Nikoll Lesi te merrej si i akuzuar pasi paska guxuar te flase kunder Nanos dhe te paraqese edhe fakte inkriminuese per te. Natyrisht qe te gjithe do te respektonim nje vendim te Prokurorise nese ai do te ishte i pandikuar nga politika dhe qeveria. Qofsha i gabuar, por mundet qe nje vendim i tille te mos jete dhenen ne kushtet e nje gjykimi te pavarur te organit te akuzes, por mund te jete produkt i nje presioni te jashtezakonshem e te shumanshem te ushtruar ndaj Prokurorise duke synuar ta perdorin kete organ si vegel te politikes. Pervoja ime personale kur isha Kryetar Kasacioni me ndihmon te arrij ne nje perfundim te tille. Une e provova vete se politikanet e mbrapsht behen bisha ndaj gjykatave dhe prokurorise sa here qe ato tentojne te veprojne ne menyre te pavarur dhe ne kundershtim me interesat e ketyre klaneve politike e mafioze. Koha provoi se i vetem perballe tyre mund edhe “te shkosh ne boten tjeter” ose te detyrohesh te lesh vendin tend e te sakrifikosh gjithcka. Sa gjyqtare e prokurore jane te gatshem ta bejne nje gje te tille? Shqiperia ka nevoje per qindra. Por kjo nuk mund te arrihet as me urdher, as thjesht me shfaqje deshire. Vetem kur ne Parlament, ne Politike, ne jeten e perditshme qytetare dhe ne strukturat e shtetit te krijohet nje klime e papajtueshme me te keqen, vetem atehere gjerat mund te ndryshojne per mire. Une e njoh Prokurorin e Pergjithshem qe kur ai ishte student dhe me vone kemi punuar sebashku ne Katedren e se Drejtes Penale si pedagoge ne Fakultetin e Drejtesise. Une kam pasur e kam respekt per te. Profesionalisht ai eshte jurist me pervoje. Une do te uroja qe edhe ne kete rast ai te deshmonte edhe me shume guximin e vendosmerine per ta zbuluar te vereteten kudo ku ajo te ndodhet, per te filluar hetimet qofte edhe kur inkriminohet kupola e larte e mafias ne pushtet. Dhe qe ta beje kete, Prokuroria nuk duhet te ndikohet e kercenohet nga askush, as nga kryeministri Nano, as nga politikane te cfaredo partie qofshin. Tani thuhet se Parlamenti me 4 Maj do te shqyrtoje kerkesen per heqjen e imunitetit te deputetit Lesi i cili edhe me pare si gazetar e si deputet ka provuar kercenime te kesaj natyre. Le te shpresojme qe Parlamenti ne ditet e fundit te tij do te beje ate qe i takon te beje! Une shpresoj se e VERTETA do te fitoje dhe nje dite jo te larget te akuzuarit e vertete do te ballafaqohen me drejtesine. Per kete ka aq shume nevoje Shqiperia sot.
U.S.A. 29 Prill 2005 |
